Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Đồng hành vì quyền lợi NLĐ

Thứ hai, 27/01/2020 | 05:32 GMT+7

Đồng hành vì quyền lợi NLĐ

Những năm qua, các cấp Công đoàn luôn tích cực vào cuộc tuyên truyền, giám sát việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT… Nhân dịp Xuân Canh Tý, ông Ngọ Duy Hiểu- Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam đã có những chia sẻ với Báo BHXH về công tác này.

* PV: Thưa ông, hàng năm Tổng LĐLĐ Việt Nam đều tổ chức các cuộc giám sát về thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại các địa phương, DN. Ông đánh giá thế nào về mức độ tuân thủ pháp luật BHXH tại các DN?

Ông Ngọ Duy Hiểu: Trong năm 2019, bên cạnh sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, công tác BHXH, BHYT đã đạt nhiều kết quả khả quan: Tỉ lệ bao phủ BHYT đạt gần 90% dân số; tỉ lệ bao phủ BHXH đạt khoảng 32,3% lực lượng lao động. Đặc biệt, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt 570.000 người, bằng cả 10 năm thực hiện chính sách này... 

Tuy nhiên, dù tỉ lệ bao phủ BHXH tăng, nhưng đóng góp vào quỹ BHXH không cao, do tình trạng các DN kê khai thu nhập dựa vào lương cơ bản, kê khai không hết cho toàn bộ nhân viên. Bên cạnh đó, còn khá nhiều DN chưa tuân thủ pháp luật về BHXH, trong đó nổi bật là nợ đọng, chậm đóng BHXH, đóng không đủ cho số NLĐ cũng như thu nhập thực.

Ngoài ra, qua giám sát, chúng tôi nhận thấy việc thực thi chính sách, pháp luật tại các DN NVV tương đối khó khăn. Nguyên nhân là do cơ quan quản lý nhà nước chưa ban hành hoặc chậm ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết; DN chưa cập nhật kịp thời những thay đổi về thủ tục, hồ sơ; thông tin được niêm yết công khai nhưng chưa đầy đủ, cụ thể...

* Trong vai trò tổ chức đại diện bảo vệ quyền lợi cho NLĐ, những năm qua, Công đoàn đã bảo đảm quyền lợi cho NLĐ về BHXH, BHYT ra sao, thưa ông?

- Thời gian qua, chúng tôi luôn chủ động tham gia, góp ý kiến xây dựng, triển khai thực hiện Luật BHXH, Luật BHYT, Luật Việc làm; huy động và phối hợp nhiều nguồn lực khác nhau để cùng tuyên truyền, phổ biến, tham gia thanh kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật BHXH, BHYT để đoàn viên và NLĐ được hưởng chế độ đúng quy định. Các cấp Công đoàn thường xuyên cập nhật tài liệu tuyên truyền về BHXH, BHYT cung cấp cho Công đoàn cơ sở và NLĐ. Còn Công đoàn cơ sở luôn quan tâm tập hợp, phản ánh các ý kiến của NLĐ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật BHXH, Luật BHYT, Luật Việc làm; kịp thời kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn cho phù hợp thực tế…

Từ năm 2014 đến nay, mỗi năm, Đoàn giám sát liên ngành do Tổng LĐLĐ Việt Nam chủ trì đã thực hiện giám sát tại 15-20 DN thuộc 4-6 tỉnh, thành phố. Qua giám sát, đã giúp các cơ quan chức năng nắm bắt, đánh giá chính xác tình hình thực hiện chính sách, pháp luật BHXH, BHYT của các DN. Chúng tôi cũng nhận thấy, tình trạng các DN chưa tuân thủ đúng pháp luật BHXH còn diễn ra khá phổ biến, trong đó nổi bật là tình trạng nợ đóng, chậm đóng BHXH. Ví dụ như năm 2017, tại 5 địa phương được giám sát có tổng số tiền nợ BHXH, BHYT lên tới trên 332 tỉ đồng, có 7/14 DN thường xuyên chậm, nợ khoảng 1-3 tháng với tổng số tiền trên 28 tỉ đồng; tại 14 DN có trên 1.200 NLĐ thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc nhưng chưa được DN tham gia theo quy định. Sau giám sát, Đoàn đã đưa ra trên 130 kết luận, kiến nghị đối với các DN và các cơ quan chức năng của 5 tỉnh, thành phố. Ngay tại thời điểm giám sát, gần 11 tỉ đồng tiền nợ BHXH, BHYT đã được các DN khắc phục…

* Thực tế đó cũng cho thấy rằng, việc bảo vệ quyền lợi BHXH, BHYT cho NLĐ ở những DN nợ đọng BHXH vẫn còn gặp những khó khăn nhất định. Để khắc phục vấn đề này, theo ông, chúng ta cần có giải pháp gì?

- Tôi cho rằng, Công đoàn cơ sở không thể đứng ra bảo vệ quyền lợi NLĐ trong lĩnh vực BHXH, BHYT. Họ rất khó làm đơn kiện DN, vì sau khi làm đơn bảo vệ NLĐ xong thì có khi bị đuổi việc- đây là vấn đề pháp lý chúng ta phải giải quyết. Do vậy, pháp luật nên giao việc này cho Công đoàn cấp trên cơ sở. Tổng LĐLĐ Việt Nam đang có đề án đào tạo Luật sư Công đoàn, trước mắt từ nay đến năm 2023 có ít nhất 50 Luật sư Công đoàn được đào tạo kiến thức về BHXH, HĐLĐ, Luật Công đoàn… để có thể tham gia hoàn toàn độc lập vào việc bảo vệ quyền lợi NLĐ. Khi đó, mới có thể khởi kiện mà vẫn đảm bảo được sự  “an toàn” cho Chủ tịch Công đoàn cơ sở.

Theo Hiến pháp, tổ chức Công đoàn bảo vệ NLĐ, chứ không phải chỉ bảo vệ đoàn viên của mình. Tuy nhiên, với NLĐ khu vực phi chính thức lại đang là vấn đề “đau đầu”. Công đoàn rất ủng hộ và luôn sẵn sàng đồng hành, động viên NLĐ ở khu vực này để họ tham gia BHXH, BHYT. Trên bình diện chung, với tư cách là tổ chức bảo vệ NLĐ, cho dù NLĐ là đoàn viên Công đoàn hay không, trong khu vực chính thức hay không chính thức thì Công đoàn luôn đồng hành với BHXH.

Do đó, Công đoàn phải thường xuyên tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng chính sách BHXH, BHYT đến các cấp Công đoàn và NLĐ; đồng thời tuyên truyền, vận động người SDLĐ tích cực tham gia BHXH, BHYT cho NLĐ để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định. Cùng với đó, chúng tôi cũng tăng cường năng lực của các cấp Công đoàn trong việc đại diện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, CNLĐ trong lĩnh vực BHXH, BHYT. Hướng dẫn NLĐ ký HĐLĐ đảm bảo đúng pháp luật; xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định, đảm bảo giúp DN sản xuất kinh doanh có hiệu quả; NLĐ có việc làm và thu nhập ổn định. Ngoài ra, nâng cao trình độ và năng lực tư vấn pháp luật BHXH, BHYT cho cán bộ Công đoàn; củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy tư vấn pháp luật của các cấp Công đoàn…

* Với trách nhiệm Ủy viên HĐQL BHXH Việt Nam, ông có những khuyến nghị gì nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật BHXH, BHYT trong tình hình mới?

- Theo tôi, trước tiên chúng ta phải quán triệt đầy đủ tinh thần Nghị quyết 28 để BHXH thực sự là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân. Phát triển hệ thống BHXH linh hoạt, đa dạng, đa tầng, hiện đại và hội nhập quốc tế theo nguyên tắc đóng- hưởng, công bằng, bình đẳng. Thực hiện linh hoạt các hình thức giám sát để bảo đảm tính kịp thời, hiệu quả cũng như khắc phục kịp thời các sai phạm để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho NLĐ và nhân dân; nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, nhất là phải đi đến cùng vấn đề trách nhiệm và giải pháp khắc phục hạn chế, gắn giám sát với chế tài thực hiện.

Đồng thời, hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động, việc làm, BHXH, BHYT. Thể chế hóa các chủ trương và hoàn thiện chính sách, pháp luật BHXH, BHYT kết hợp với hoàn thiện chính sách, pháp luật về chế độ tiền lương, việc làm và các lĩnh vực có liên quan khác. Hoàn thiện các chế tài xử lý vi phạm pháp luật BHXH, BHYT, nhất là đối với các hành vi trốn đóng, nợ đóng, trục lợi BHXH, BHYT…

Ngoài ra, tổ chức Công đoàn cũng cần có giải pháp thực hiện tốt hơn nữa chức năng bảo vệ quyền lợi cho NLĐ; cùng với Thanh tra LĐ-TB&XH quan tâm giải quyết các vụ án tranh chấp lao động về BHXH. Trên cơ sở đó, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý các DN nợ lương, nợ BHXH của NLĐ theo quy định của Luật DN, Luật Phá sản và Luật BHXH…

* Trân trọng cảm ơn ông!

Nguyệt Hà (Thực hiện)

BHXH Việt Nam và Bộ Y tế phối hợp tạo lập CSDL quốc gia về BHYT và y tế

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.