Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Bước tiến mới trong tư duy

Thứ hai, 04/02/2019 | 17:15 GMT+7

Bước tiến mới trong tư duy

“Nghị quyết Trung ương 7 khóa XII về cải cách chính sách BHXH được ban hành là bước tiến lớn, làm thay đổi toàn bộ, từ tư duy đến cơ chế chính sách về BHXH. Cải cách BHXH trên cơ sở kế thừa, chứ không phải “phủ định sạch trơn”, bảo đảm vừa ổn định vừa phát triển”- Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh khi trả lời phỏng vấn Báo BHXH nhân dịp Xuân Kỷ Hợi 2019.

* PV: Cùng với chủ trương xây dựng hệ thống BHXH đa tầng, Nghị quyết 28-NQ/TW còn nêu rõ mục tiêu tăng nhanh số lao động tham gia BHXH trong khu vực phi chính thức, sửa đổi điều kiện tham gia BHXH… Phó Chủ tịch có thể nói rõ hơn về nội dung này?

Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển:

Chúng ta đi lên CNH-HĐH thì không chỉ nói về kinh tế mà phải nói về xã hội, văn hóa, đời sống của người dân; không chỉ bảo đảm an sinh cho một bộ phận NLĐ mà phải bảo đảm đời sống cho các giai tầng trong xã hội. Trẻ em phải được đi học, chăm sóc; NLĐ có điều kiện làm việc, cống hiến; khi già yếu, thu nhập giảm phải được xã hội chăm lo.

Trên cơ sở xây dựng được hệ thống BHXH đa tầng, bảo đảm sự linh hoạt, Nghị quyết của Trung ương cũng yêu cầu đồng thời phải mở rộng được diện đóng BHXH bắt buộc sang các nhóm đối tượng khác. Thực tế, đang có một bộ phận yếu thế không có điều kiện tham gia BHXH, đồng nghĩa họ sẽ mất quyền lợi. Ví dụ, lao động khu vực phi chính thức, những hộ kinh doanh hoặc DN siêu nhỏ, nhỏ và vừa tới đây chúng ta sẽ phải đưa vào diện tham gia BHXH bắt buộc. Tăng diện bao phủ BHXH, trong đó có BHXH bắt buộc là điều kiện để tiến tới BHXH toàn dân.

Nghị quyết cũng yêu cầu sửa đổi quy định về điều kiện thời gian tham gia BHXH tối thiểu để hưởng chế độ hưu trí theo hướng giảm dần số năm đóng. Nếu trước đây, thời gian đóng BHXH tối thiểu phải 20 năm trở lên mới được hưởng chế độ hưu trí thì nay giảm xuống còn 15 năm với mức hưởng được tính toán phù hợp...

* Cũng có ý kiến cho rằng, nên rút ngắn thời gian đóng BHXH tối thiểu còn khoảng 10 năm để tạo điều kiện cho NLĐ cao tuổi có số năm tham gia BHXH thấp được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi BHXH... Phó Chủ tịch nhận định thế nào về ý kiến này?

- Đây là mục tiêu hướng tới và đã được nêu trong Nghị quyết. Tuy nhiên, nếu áp dụng ngay thì nguồn lực tài chính của chúng ta chưa thể cân đối. Tất nhiên, chúng ta thực hiện theo nguyên tắc đóng- hưởng, nhưng nếu số năm đóng BHXH ít mà thời gian hưởng dài thì sẽ ảnh hưởng đến cân đối quỹ. Cho nên, trước mắt, chúng ta tính toán sửa đổi điều kiện thời gian tham gia phù hợp với khả năng và điều kiện kinh tế của đất nước.

Mặt khác, đã là quỹ tài chính thì phải nói đến cân bằng thu- chi. Nếu thu ít- chi nhiều, quỹ sẽ mất cân đối. Đồng tiền không phải từ trên trời rơi xuống. Vấn đề đặt ra là phải bảo đảm cân bằng thu- chi trong dài hạn thì mới bền vững.

* Về hiện trạng BHXH ở nước ta, nhiều ý kiến nhận định rằng, dư địa để cải cách còn rất lớn… Điều này liệu có đúng, thưa Phó Chủ tịch?

- Tiềm năng về bảo hiểm của ta rất lớn, nhưng vấn đề là diện bao phủ còn rất hẹp. Trong số 52- 53 triệu lao động trong độ tuổi hiện nay, mới chỉ có khoảng 30% tham gia BHXH. Vậy còn tới khoảng 70% số lao động chưa tham gia- khi về hưu, ốm đau, giảm sút thu nhập, ai sẽ chăm lo cho họ? Chưa kể yếu tố về giới, giữa nam và nữ, tuổi nghỉ hưu sẽ như thế nào? Bởi lẽ, càng ngày khoảng cách tuổi của nam và nữ có xu hướng càng thu hẹp lại, cho nên phải tính tới sức khỏe của nữ cũng như khả năng lao động của nam giới. Với những ngành nghề, lĩnh vực đặc thù sẽ có thêm một bộ phận có sức khỏe, trí tuệ để tiếp tục làm việc. Những vấn đề này, nếu không xử lý ngay sẽ ảnh hưởng đến ổn định xã hội sau này.

Cho nên, nói Nghị quyết này là bước ngoặt lớn là vì thế. Nó sẽ thay đổi toàn bộ, từ tư duy đến cơ chế, chính sách về BHXH. Đương nhiên, cải cách phải trên cơ sở kế thừa, chứ không phải “phủ định sạch trơn”, bảo đảm vừa ổn định vừa phát triển.

* Thưa Phó Chủ tịch, một trong những nội dung của Nghị quyết là thực hiện điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu theo lộ trình. Đây là điều cần thiết, có tính tất yếu, nhưng quá trình thảo luận, sửa đổi Bộ luật Lao động cho thấy vẫn còn khá nhiều ý kiến khác nhau?

- Nghị quyết nêu rất rõ việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu cần có tầm nhìn dài hạn và có lộ trình phù hợp với tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, thất nghiệp và không tác động tiêu cực đến thị trường lao động. Theo đó, từ năm 2021 sẽ thực hiện điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo mục tiêu tăng tuổi nghỉ hưu chung, thu hẹp dần khoảng cách về giới trong quy định tuổi nghỉ hưu.

Việc cải cách chính sách BHXH được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều chuyển biến trong đảm bảo an sinh xã hội

Đối với những ngành nghề đặc biệt, NLĐ được quyền nghỉ hưu sớm hoặc muộn hơn 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu chung. Tăng tuổi nghỉ hưu cụ thể như thế nào sẽ do Quốc hội xem xét và quyết định, nhưng cả về thực tiễn và lý luận cho thấy chúng ta không thể tăng một cách đột ngột mà phải có lộ trình tăng dần, với nhiều kịch bản để rộng đường thảo luận, cân nhắc. Ví dụ, nếu kịch bản nam 62 tuổi- nữ 58 tuổi nghỉ hưu thì lộ trình mỗi năm tăng thêm 3 tháng, sau 8 năm sẽ đạt mốc 62 tuổi nghỉ hưu đối với nam; nữ thì sau 10 năm sẽ đạt mốc 58 tuổi nghỉ hưu.

Cùng với đó, chúng ta cũng phải tính lại cho phù hợp. Ví dụ, sẽ phải điều chỉnh lương hưu độc lập tương đối trong mối tương quan với tiền lương của người đang làm việc; thay đổi cách thức điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ. Rồi điều chỉnh tỉ lệ tích lũy để đạt tỉ lệ hưởng lương hưu tối đa phù hợp với thông lệ quốc tế. Sửa đổi, khắc phục các bất hợp lý theo hướng linh hoạt hơn về điều kiện hưởng hưu trí, chặt chẽ hơn trong quy định hưởng BHXH một lần, tăng tuổi nghỉ hưu bình quân thực tế của NLĐ.

* Theo Phó Chủ tịch, trong quá trình triển khai Nghị quyết này, chúng ta cần lưu ý những vấn đề gì?

- Nghị quyết 28 là bước đột phá và có định hướng tốt, nên sẽ là cuộc cải cách sâu rộng. Đặc biệt, Nghị quyết được ban hành đúng thời điểm, khi chúng ta đã hội đủ các yếu tố để tiến hành cải cách toàn diện, có chiều sâu các chính sách BHXH. Đó là các yếu tố về điều kiện, hoàn cảnh đất nước, yêu cầu cuộc sống đặt ra và xu thế của một xã hội văn minh. Cho nên, chúng ta không nên chần chừ mà phải triển khai ngay, khẩn trương đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Thuận lợi, như trên đã nói, đó là đã hội đủ các yếu tố và chúng ta đã có kinh nghiệm cũng như thành quả trong triển khai các chính sách. Nhưng khó khăn nhất của chúng ta hiện nay, theo tôi, chính là vấn đề nhận thức. Nếu gỡ được nút thắt này, tin rằng chúng ta sẽ thành công. Cho nên, một trong những vấn đề đặt ra hiện nay, là phải nhận thức đúng, đầy đủ và không chỉ nằm trong một số người, trong đội ngũ CBCC, NLĐ mà phải là nhận thức của quần chúng nhân dân, đặc biệt là những người thuộc diện tham gia BHXH. Mặt khác, khi đã có chính sách đúng thì triển khai thực thi cho tốt. Thực tế cho thấy, nhiều chính sách tốt được ban hành, nhưng khâu thực hiện lại chưa tốt, dẫn đến chưa đạt mục tiêu đề ra.

* Trân trọng cảm ơn Phó Chủ tịch!

Giang Lam (Thực hiện)

Get Adobe Flash player

THE ROAD STORY VIETNAM

Báo Bảo hiểm xã hội 10 năm phát triển

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.